Cins isim nedir?

Aynı cinsten olan varlıkların ortak isimleridir. Dilin temel kavramları cins (tür) isimleridir.

Taş, yol, ağaç, ırmak, kitap, dergi, yaprak, ev, çocuk, su, sıra, hayal, düşünce, sıla, özlem, taraf, ceza gibi… Cins isimlerinde kelime ile ifade edilen anlam arasında sıkı bir ilişki vardır: İsim, tanıttığı varlığı veya kavramı çağrıştırır. Cins isimleri herkes tarafından tanınır ve bilinir.

Tür adı olan her kelime, o türden tek varlığı anlattığı gibi; biçimce çoğullanmadığı halde o türün tümünü ya da bir bölümünü de anlatabilir:

• İnsan, düşünen, konuşan bir varlıktır. (bütün insanlar)
• Çiçek, susuzluktan kurumuş. (herhangi bir çiçek)

Başlıca cins isimleri

• Vücudun bölümleri ve organ isimleri: baş, kol, el, ayak…
• Akrabalık isimleri: ana, baba, kardeş, dayı, hala, teyze…
• Araç, eşya isimleri: kaşık, makas, bardak, iplik, iğne…
• Hayvan ve bitki isimleri: kedi, kartal, fındık, ceviz, kiraz…
• Kavramlar: düşünce, hedef, zeka, temenni…
• İş, meslek; meslek sahibi isimleri: öğretmenlik, öğretmen, avukat, işçi, memur, profesyonel, futbolcu…
• Giyecek isimleri: ceket, ayakkabı, gömlek, eldiven…
• Yiyecek isimleri: elma, yemek, ekmek, biber…
• İçecek isimleri: su, meşrubat, gazoz…
• Sayı isimleri: on, beş yüz, bir…
• Renk isimleri: sarı, kıpkırmızı, mor…
• Nitelik isimleri: büyük, kocaman, dairesel…
• Zaman isimleri: ay, saat, dakika, yıl…
• Soru. Kelimeleri: ne, kim, hangi…

Dünya, güneş ve ay kelimeleri terim olarak (astronomi ve coğrafya terimi) kullanılıyorsa özel isim; diğer anlamlarında (gerçek, mecaz, yan, eş, deyim vb.) kullanılıyorsa cins ismi olur:

• Ay’ın yakından çekilmiş fotoğrafları insanlığı pek şaşırtmıştı.
• Yazın Güneş ışınları Dünya’ya dik olarak gelir.
• Türkiye’nin birçok yerinde insanlar Güneş tutulmasını seyretti.
• Sabahtan beri dünya kadar yer dolaştık.

Cins isim kelimesinin ingilizcesi

n. appellative name, common noun

Son eklenenler

say